Langdurige samenwerking beëindigd zonder contract: wie betaalt de rekening?

Veel ondernemers werken jarenlang samen op basis van vertrouwen. Er wordt geleverd, betaald en doorgewerkt zonder dat iemand de moeite neemt om afspraken op papier te zetten. Dat voelt overbodig, want het loopt toch goed? Tot het misgaat zoals in onderstaand arrest van het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden dat is gewezen op 20 januari 2026.

Dertig jaar samenwerken, nooit iets op papier

Mobiel Sport- en Institutionele Reklame B.V. (‘Mobiel Reklame’) stelt auto’s met reclame-uitingen ter beschikking aan instellingen. Na vijf jaar verkocht Mobiel Reklame die auto’s door aan veelal dezelfde afnemer, een handelaar die de voertuigen opknapte en weer van de hand deed en de wederpartij is in deze procedure.

Vanaf 2018 kwamen alle vrijkomende auto’s bij diezelfde afnemer terecht. De samenwerking groeide uit tot een vaste structuur: schades afhandelen, repareren, doorverkopen. Alles op basis van mondelinge afspraken en jarenlange gewoonten.

In 2022 begon het te wringen. Er ontstond discussie over betalingen, de verhoudingen koelden af en in 2023 hield de samenwerking op te bestaan. Maar hoe dat precies ging — en wie daarvoor juridisch verantwoordelijk was — daarover verschilden partijen fundamenteel van mening. Het hof oordeelt als volgt.

Wie heeft opgezegd?

Mobiel Reklame stelde dat de afnemer zelf had opgezegd, via een e-mail van 25 april 2023. Het hof was het daar niet mee eens. Die e-mail was geen opzegging. De afnemer vroeg om nieuwe voorwaarden en wilde de samenwerking juist voortzetten. Daarna was het Mobiel Reklame zelf die in verschillende gesprekken en berichten liet weten dat de autoverkopen aan de afnemer zouden stoppen. Daarmee lag de opzegging bij Mobiel Reklame — niet bij de ander.

Geen contract, toch verplichtingen

Het ontbreken van een schriftelijk contract betekent niet dat alles is toegestaan. Het hof paste de aanvullende werking van redelijkheid en billijkheid toe (art. 6:248 BW): ook zonder contractuele afspraken over opzegging moet rekening worden gehouden met een redelijke opzegtermijn om de langdurige samenwerking zorgvuldig af te wikkelen.

Hoelang de samenwerking al duurde, hoe intensief die was en hoe afhankelijk de afnemer was geraakt van Mobiel Reklame als inkoopkanaal, al die factoren telden mee. Het hof concludeerde dat een opzegtermijn van zes maanden redelijk was geweest.

Die termijn had Mobiel Reklame niet in acht genomen. Daarmee stond de schadeplichtigheid vast. De rechtbank in eerste aanleg had nog een opzegtermijn van vijftien maanden aangehouden. Het hof was beduidend gematigder, maar de uitkomst bleef dezelfde: Mobiel Reklame moest betalen. Wat de hoogte van het schadebedrag is, dient nog op een later moment in deze procedure te worden uitgezocht door een te benoemen deskundige.

Wat kunt u hiermee?

Dit arrest raakt een situatie die in de praktijk vaker voorkomt dan men denkt: een samenwerking die jarenlang goed loopt, maar nooit formeel is vastgelegd.

1. Leg afspraken vast, ook in een vertrouwde relatie. Hoe vanzelfsprekend de samenwerking ook voelt, zonder schriftelijke afspraken over opzegging, exclusiviteit en vergoeding bij beëindiging is de rechtspositie van beide partijen onzeker.
2. Weeg de gevolgen van afhankelijkheid. Als de ene partij structureel afhankelijk is geraakt van de andere als afzetkanaal of inkoopmogelijkheid, werkt dat door in de opzegtermijn die redelijkerwijs in acht moet worden genomen. Hoe groter de afhankelijkheid, hoe zwaarder de eisen aan een zorgvuldige beëindiging.
3. Zorg voor een gedegen administratie. Een schadeclaim is alleen kansrijk als die cijfermatig houdbaar is. Wie geen inzichtelijke boekhouding kan overleggen, laat kansen liggen of ziet zijn vordering door de rechter ter discussie stellen.

Tot slot

Deze uitspraak maakt duidelijk dat een jarenlange samenwerking zonder schriftelijke overeenkomst juridisch allesbehalve vrijblijvend is. Wie die samenwerking abrupt beëindigt, riskeert een schadeclaim die in de papieren loopt. Goed advies vooraf, bij het aangaan én bij de beëindiging van een samenwerking, is dan ook geen luxe, maar verstandig ondernemerschap.

Heeft u vragen over de beëindiging van een samenwerking of wilt u uw commerciële relaties contractueel beter beschermen? Neem contact op met Siem Aartsen op aartsen@bvdv.nl of via kantoor 030 –  23 22 373.